|
| |
Einleitung
(Grenzen, Größe, Bevölkerung usw.)
Nach dem Stand vom 17. Mai 1939 zählte der Kreis Ortelsburg 73.442 Einwohner
in den drei Städten Ortelsburg, Passenheim und Willenberg (Anteil 26 %) und
in den 159 Landgemeinden (74 %). Die Flächengröße des Kreises betrug 170.500
ha, von denen 80000 Ackerland, 43.000 Wald und 40.000 ha Wiesen und Weiden
waren. Bauernhöfe und Seen beanspruchten 7.500 ha (vgl. Heimatbote der
Kreisgemeinschaft Ortelsburg 1963, S. 9).
Bis 1905 gehörte der Kreis Ortelsburg zum Regierungsbezirk Königsberg. Ab
1905 zum neu geschaffenen Regierungsbezirk Allenstein.
Die
Städte des Kreises Ortelsburg
|
Stadt
|
Einwohnerzahl
(1939) |
alter Name bis zur
Umbenennung im Jahr |
Polnischer Ortsname seit 1945 |
| Ortelsburg |
14.234 |
- |
Szczytno |
| Passenheim |
2.431 |
- |
Pasym |
| Willenberg |
2.600 |
- |
Wielbark |
|
Landgemeinde
Name ab 1938 |
Einwohnerzahl
(1939) |
alter Name bis zur
Umbenennung im Jahr |
Polnischer Name
ab 1945 |
| Alt Keykuth |
284 |
- |
Stare Kiejkuty |
| Altkirchen |
1.666 |
1938: Schwentainen |
Swietajno |
| Alt Kiwitten |
147 |
1933: Alt Czayken |
Stare Czajki |
| Alt Werder |
80 |
- |
Ostrowy |
| Amtsfreiheit
(Eingemeindung
am 1.1.1906 nach Ortelsburg) - siehe dort |
|
|
|
| Anhaltsberg |
95 |
- |
Lysa Góra |
| Auerswalde |
85 |
1938: Neu Suchoroß |
Nowy Suchoros |
| Babanten |
74 |
- |
Babiety |
| Beutnerdorf (Eingemeindung
1.7.1913 nach Ortelsburg) - siehe dort |
|
|
|
| Bärenbruch |
212 |
- |
Niedzwiedzie |
| Borkenheide |
85 |
1938: Borken
bei Willenberg |
Borki Wielbarskie |
| Bottau |
480 |
Bottowen |
Botowo |
| Damerau |
144 |
- |
Dabrowa |
| Deutschheide |
335 |
1938: Wawrochen |
Wawrochy |
| Deutschwalde |
126 |
1938: Suchorowitz |
Suchorowiec |
| Dimmern |
202 |
- |
Dymer |
| Ebendorf |
861 |
1938: Olschienen |
Olszyny |
| Eckwald |
165 |
1933: Rocklaß |
Róklas |
| Eichthal |
52 |
- |
Debówko |
| Erben |
604 |
- |
Orzyny |
| Eschenwalde |
276 |
1930: Jeschonowitz |
Jesionowiec |
| Farienen |
857 |
- |
Faryny |
| Finsterdamerau |
222 |
- |
Ciemna Dabrowa |
| Fiugatten (Eingemeindung
1901 nach Ortelsburg) - siehe dort |
|
|
|
| Flammberg |
772 |
1904: Opalenietz |
Opaleniec |
| Freudengrund |
184 |
1933: Wessolygrund |
Piecuchy |
| Friedrichsberg (Wohnplatz
bei Passenheim) |
40 (1885) |
|
|
| Friedrichsfelde
|
115 |
- |
Chochol |
| Friedrichshagen
|
62 |
1938: Lipniak |
Kilimany |
| Friedrichshof |
1.802 |
- |
Rozogi |
| Friedrichsthal |
121 |
- |
Cis |
| Fröhlichshof |
345 |
1938: Wessolowen |
Wesolowo |
| Fröhlichswalde |
69 |
- |
Wesolowko |
| Fürstenwalde |
549 |
- |
Ksiezy Lasek |
| Geislingen |
221 |
- |
Gisiel |
| Gellen |
452 |
1938: Jellinowen |
Jeleniewo |
| Georgensguth |
174 |
- |
Jurgi |
| Gilgenau |
319 |
- |
Elganowo |
| Glauch |
197 |
1938: Gluch |
Gluch |
| Grammen |
800 |
- |
Grom |
| Großalbrechtsort
|
387 |
1938: Groß Piwnitz |
Piwnice Wielkie |
| Gr. Blumenau |
370 |
- |
Kwiatuszki Wielkie |
| Gr. Borken |
510 |
- |
Borki Wielkie |
| Gr. Dankheim |
536 |
1900: Groß Przesdzienk |
Przezdziek Wielki |
| Großheidenau |
137 |
1938: Groß Lattana |
Latana Wielka |
| Gr. Jerutten |
486 |
- |
Jeruty |
| Gr. Leschienen
|
408 |
- |
Lesiny Wielkie |
| Gr. Schiemanen
|
1.133 |
- |
Szymany |
| Gr. Schöndamerau
|
655 |
- |
Trelkowo |
| Grünflur |
59 |
1938: Zielonen |
Zielone |
| Grünlanden |
461 |
1938: Wyseggen |
Wyzegi |
| Grünwalde |
724 |
- |
Kolonia |
| Haasenberg |
336 |
- |
Labuszewo |
| Hamerudau |
343 |
- |
Rudka |
| Heideberg |
64 |
1938: Saborowen |
Zaborowo |
| Hellengrund |
199 |
1938: Sabiellen |
Zabiele |
| Hirschthal |
40 |
1933: Zimnawodda |
Zimna Woda |
| Höhenwerder |
304 |
1934: Wystemp |
Wystep |
| Hügelwalde |
533 |
1938: Radzienen |
Zieleniec |
| Jakobswalde |
32 |
- |
Jakubowy Borek |
| Jeromin |
61 |
- |
Jerominy |
| Kahlfelde |
32 |
1938: Lysack |
Lysak |
| Kallenau |
414 |
1938: Kallenczin |
Kaleczyn |
| Kannwiesen |
196 |
- |
Chwalibogi |
| Karlahof (Abbau, 1.7.1913
nach Ortelsburg eingemeindet) - siehe dort |
|
|
|
| Kasperguth |
92 |
- |
Kaspry |
| Kl. Dankheim |
262 |
1900: Klein Przesdzienk |
Przezdziek Maly |
| Kleinheidenau |
148 |
1938: Klein Lattana |
Latana Mala |
| Klein Jerutten
|
660 |
- |
Jerutki |
| Klein Leschienen
|
118 |
- |
Lesiny Male |
| Kleinruten |
97 |
1938: Klein Ruttken |
Rutki |
| Kl. Schiemanen |
421 |
- |
Szymanki |
| Kobbelhals |
109 |
- |
Kobylocha |
| Kobulten |
752 |
- |
Kobulty |
| Konraden |
136 |
- |
Konrady |
| Kornau |
574 |
1938: Olschöwken |
Olszewki |
| Krummfuß |
185 |
1877: Krzywonogga |
Krzywonoga |
| Kukukswalde |
306 |
- |
Grzegrzolki |
| Kutzburg |
462 |
- |
Kucbork |
| Langenwalde |
429 |
1829: Dlugiborrek |
Dlugi Borek |
| Lehlesken |
367 |
- |
Leleszki |
| Lehmanen |
250 |
- |
Lemany |
| Leinau |
456 |
1938: Leynau |
Linowo |
| Lichtenstein |
82 |
1938: Gonschorowen |
Gasiorowo |
| Liebenberg |
985 |
- |
Klon |
| Lilienfelde |
250 |
1934: Zawoyken |
Zawojki |
| Lindenberg (Abbau, 1.7.1913
nach Ortelsburg eingemeindet) |
|
|
|
| Lindengrund |
206 |
1932: Wysokigrund |
Wysoki Grad |
| Lindenort |
1.230 |
1933: Lipowitz |
Lipowiec |
| Luckau |
341 |
1938: Lucka |
Luckie Budy |
| Maldanen |
197 |
1938: Maldanietz |
Maldaniec |
| Malschöwen |
364 |
- |
Malszewko |
| Markshöfen |
261 |
1938: Marxöwen |
Marksoby |
| Materschobensee
|
249 |
- |
Sasek Wielki |
| Mensguth-Dorf |
1.637 |
- |
Dzwierzuty |
| Mensguth-Vorwerk
|
243 |
- |
Dzwierzutki |
| Michelsdorf |
185 |
- |
Michalki |
| Milucken |
185 |
- |
Miluki |
| Mingfen |
774 |
- |
Mietkie |
| Moithienen |
326 |
1938: Moythienen |
Mojtyny |
| Montwitz |
528 |
- |
Macice |
| Nareythen |
256 |
- |
Narejty |
| Neuenwalde |
97 |
1934: Nowojowietz |
Nowojowiec |
| Neufließ |
327 |
1938: Baranowen |
Baranowo |
| Neu Keykuth |
401 |
- |
Nowe Kiejkuty |
| Neu Kiwitten |
96 |
1933: Neu Czayken |
Nowe Czajki |
| Neuvölklingen |
95 |
1938: Achodden |
Ochodno |
| Neu Werder |
81 |
- |
Maliniak |
| Neuwiesen |
324 |
1938: Groß Spalienen |
Spaniny Wielkie |
| Ohmswalde |
115 |
1934: Wujacken |
Wujaki |
| Ostfließ |
29 |
1938: Alt Suchoroß |
Stary Suchoros |
| Parlösen |
159 |
- |
Parleza Mala |
| Paterschobensee |
234 |
- |
Sasek Maly |
| Pfaffendorf |
307 |
- |
Popowa Wola |
| Plohsen |
272 |
- |
Plozy |
| Preußenwalde |
180 |
1932: Prussowborrek |
Prusowy |
| Puppen |
1.515 |
- |
Spychowo |
| Radegrund |
153 |
1933: Kollodzeygrund/ |
Kolodziejgrad |
| Rauschken |
593 |
- |
Rusek |
| Rehbruch |
173 |
1936: Radostowen |
Radostowo |
| Rheinswein |
295 |
- |
Ransk |
| Rodefeld |
217 |
1928 Czenczel |
Scieciel |
| Röblau |
133 |
- |
Lejkowo |
| Rogenau |
255 |
Rogallen |
Rogale |
| Rohmanen |
571 |
- |
Romany |
| Rohrdorf |
211 |
1877: Trzianken |
Trzcianka |
| Rudau |
480 |
1928: Rudzisken |
Rudziska |
| Rummau Ost |
545 |
1938: Rummy A |
Rumy |
| Rummau West |
354 |
1938: Rummy B |
Rumy |
Ruttkau
|
266 |
1938: Ruttkowen |
Rutkowo |
| Saadau |
316 |
- |
Sadowo |
| Samplatten |
698 |
- |
Saplaty |
| Scheufelsdorf |
417 |
- |
Tylkowo |
| Schobendorf |
252 |
1938: Ulonskofen |
Piece |
| Schobensee |
34 |
- |
Sasek |
| Schönhöhe |
151 |
1938: Powalczin |
Powalczyn |
| Schrötersau |
46 |
- |
Zapadki |
| Schützendorf |
575 |
- |
Dybowo |
| Schützengrund |
218 |
1933: Zielonygrund |
Orzeski |
| Schwirgstein |
251 |
- |
Dzwiersztyny |
| Seedanzig |
318 |
- |
Sedansk |
| Seenwalde |
913 |
1938: Piassutten |
Piasutno |
| Stauchwitz |
271 |
1938: Sczepanken |
Szczepankowo |
| Theerwisch |
567 |
- |
Targowo |
| Theerwischwalde
|
189 |
1933: Theerwischwolla |
Targowska Wola |
| Treudorf |
266 |
1938: Sendrowen |
Sedrow |
| Ulrichsee |
247 |
1938: Seelonken |
Zielonka |
| Wacholderau |
317 |
1938: Kiparren |
Kipary |
| Wagenfeld |
83 |
- |
Oledry |
| Waldburg |
287 |
1857: Chatoulee |
Kowalik |
| Waldpusch |
221 |
- |
Stachy |
| Waldrode |
126 |
1928: Theerwischwolka |
Targowska Wola |
| Wallen |
343 |
- |
Waly |
| Waplitz |
230 |
- |
Waplewo |
| Wappendorf |
484 |
- |
Lupowo |
| Wehrberg |
120 |
1935: Kelbassen |
Kielbasy |
| Weißengrund |
220 |
1934: Bialygrund |
Mateuszki |
| Wiesendorf |
212 |
1938: Schodmak |
Siódma |
| Wildenau |
479 |
1938: Jablonken |
Jablonka |
| Wildheide |
174 |
1938: Borken bei Farienen |
Borki Rozowskie |
| Wilhelmshof |
666 |
1932: Willamowen |
Wilamowo |
| Wilhelmsthal |
439 |
1928: Gawrzialken |
Gawrzyjalki |
| Worfengrund |
104 |
- |
Czarkowy Grad |
|
Landgemeinde
Name ab 1938 |
Einwohnerzahl
(1939) |
alter Name bis zur
Umbenennung im Jahr |
Polnischer Name
ab 1945 |
weitere
Informationen:
Ortspläne mit Legende:
Grünlanden (Wyseggen) - Ortelsburger Heimatbote 2002, Seite 174;
Altkirchen (Schwentainen) - Ortelsburger Heimatbote 2001, Seite
150-151;
Luckau (Lucka) - Ortelsburger Heimatbote 2001, Seite 152-153;
Kirchspiel-Informationen:
Kirche und Kirchspiel Friedrichshof. - Ortelburger Heimatbote 2001, Seite
163-166
|